GİRİŞ

Teknolojik gelişmelere paralel olarak günümüzde silah ve silah sistemlerinin güç ve yetenekleri de artmış bulunmaktadır. Bunun doğal sonucu olarak cephe ve sınır gibi kavramlar bütünü ile ortadan kalkmış, tüm yurt ve sivil halk saldırı alanı içine girmiştir. Bu büyük tehlikelerden Silahlı Kuvvetlerin alacağı önlemlerin ve diğer tedbirlerin yanında sığınak yapımına da önem verilmelidir. Aksi takdirde can ve mal kaybının fazla olacağı tabiidir. Ancak sığınaklardan beklenilen yararın sağlanabilmesi için sığınak yapımından evvel şu üç önemli prensibin mutlaka göz önünde bulundurulması gerekir:

1. Sığınak yapılacak mahallin iyi tespit edilmesi.

2. Sığınaktan yararlanacakların önceden planlanması.

3. Yapılacak sığınağın başka amaçlarla kullanılabilir nitelikte olması.

SIĞINAK YAPIMINDA AMAÇ

1. Can ve mal kaybını en aza indirmek,
2. Hazırlıklı olma imajı verilerek caydırıcılığı sağlamak,
3. Az masrafla toplu koruma imkanı yaratmak.

SIĞINAĞIN TANIMI

Nükleer, klasik ve modern silahlarla, biyolojik ve kimyasal savaş maddelerinin tesirleri ile insanlarla, insanların yaşaması ve ülkenin harp gücünün devamı için zorunlu canlı ve cansız kıymetleri korumak maksadıyla inşa edilen korunma yerlerine sığınak denir.

SIĞINAK MEVZUATI

Sığınaklar konusunda, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki 180 sayılı KHK'nin 12/e maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanunu ve bu Kanunun 36 ve 44 ncü maddeleri gereğince hazırlanan "3194Sayılı İmar Kanununa Göre Düzenlenmiş Bulunan İmar Yönetmeliklerine Sığınaklarla İlgili Ek Yönetmelik" isimli bir yönetmelik vardır. Bu yönetmelik İçişleri Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca müştereken hazırlanmıştır.

SIĞINAK ÇEŞİTLERİ

Sığınaklar; Kullanacaklara ve Kullanım Amacına Göre Sığınaklar olmak üzere iki grupta toplanırlar.

1- Kullanacaklara Göre Sığınaklar

a.Özel sığınaklar: Evlerde, kamu ve özel işyerleri ile fabrika ve müesseselerin bodrumlarında veya bahçelerinde yapılır. Buralarda oturan ve hizmet edenlerin korunması amacıyla kullanılır.

b.Genel sığınaklar: Halk topluluklarının çok bulunduğu yerlerde veya o anda dışarıda bulunanların korunması için (Çarşı, pazar, garaj, liman, istasyon gibi) trafiğin yoğun bulunduğu mahallerde, hükümet, belediye ve özel idare tarafından müştereken yapılırlar.

2.Kullanım Amacına Göre Sığınaklar

a.Basınç sığınakları: Nükleer silahların ani (ışık, ısı, basınç ve ilk radyasyon) ve kalıntı (radyoaktif serpinti) etkileriyle, klasik ve modern silahların tesirlerine, kimyasal ve biyolojik savaş maddelerine karşı korunmak amacıyla inşa edilen sığınaklardır.

b.Serpinti sığınakları: Nükleer silahların radyoaktif serpinti etkilerine karşı korunmak amacıyla inşa edilen sığınaklardır. Bu sığınaklar; kimyasal ve biyolojik savaş maddelerine, nükleer silahların zayıflamış basınç ve ısı tesirlerine ve klasik ve modern silahların parça tesirlerine karşı da korunma sağlarlar.

SERPİNTİ SIĞINAKLARININ ÖZELLİKLERİ

Büyüklük
Serpinti sığınaklarında insan başına en az 1 metrekarelik yer ayrılır. İç yüksekliği ise 2.40 mt (2 metre 40 santim) den az olamaz .

Duvar Kalınlığı
Serpinti sığınaklarının duvar kalınlığı 60 cm beton, 75 cm tuğla veya taş ya da 90 cm sıkıştırılmış topraktan veya eşdeğer diğer malzemeden olmalıdır.

Giriş Yeri :
Sığınağın girişi demir kapılı ve en az bir adet dik açı dönüşlü olmalıdır.

Havalandırma
Sığınağın çeşidi ne olursa olsun hem mekanik ve hem de tabii havalandırma ile yeterli olmalı, mekanik havalandırma menfezlerle, otomatik havalandırma klima cihazı ile sağlanmalıdır. Havalandırmada radyoaktif tozlar ile kimyasal gazların içeriye girişini önleyici filtre sistemi kullanılmalıdır.

Hijyenik Tedbirler
Helalar mümkünse kanalizasyona bağlanmalı, klozet tipi hela kullanılmalıdır. Yiyecek artıkları kapalı kaplarda naylon poşetlerin içinde biriktirilmelidir.

SIĞINAKTA ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

1. Sığınaklardan kimlerin ne şekilde yararlanacağı önceden tespit edilmelidir.
2. Sığınağın havasını bozmadan çalışabilen bir aydınlatma tertibatı bulunmalıdır.
3. Sığınaklar sıvanmamalı ve gereksiz eşya konulmamalıdır.
4. Dışarı ile haberleşme tertibatı sağlanmalıdır.
5. Yangınlara karşı gerekli önlemler alınmalıdır.
6. Yemeklerin pişirilmesinde gaz ocağı tercih edilmeli ve oksijeni azaltmamak için zorunlu hallerde kullanılmalıdır.
7. Her 25 kişiye 1 tuvalet her 50 kişiye göre bir pisuar bulunmalı, atıkların dışarı atılmasında ağzı kapalı kapları ve plastik torbalar kullanılmalıdır.
8. Yatmak için ikili hatta üçlü ranzalar konulmalı, bu ranzalardan oturmak için de yaralanılmalıdır.
9. Sığınağa girerken yeteri miktarda gıda ve sağlık malzemesi ile gerekli araç ve gereç unutulmamalıdır.
10. Kirlenmiş araziden gelindiğinde, sığınağa girmeden evvel gerekli temizlik yapılmalıdır.