“Bağımlılık”, kelime anlamıyla bir alışkanlığa psikolojik olarak
önüne geçilmez bir biçimde ihtiyaç duymak demektir. Bir başka
deyişle, bağımlılık fiziksel bir hastalıktır, kesinlikle utanılacak
bir şey değildir, bir sağlık problemidir, ahlak değil. Bir kişi
isteyerek alkolik ya da uyuşturucu bağımlısı olmaz, onun hastalığı
iradesinin önüne geçer. Bağımlı kişi, günahkar değildir, o sadece
tıbbi müdahaleye ihtiyacı olan bir hastadır.
Tedavi edilmezse, bağımlının hastalığı ilerleyecektir. En sonunda
da, hastalığı kalıcı fiziksel ve zihinsel bozukluklara yol açacaktır
ya da hastalık erken bir ölümle sonuçlanacaktır. Bağımlılık,
çevresinde iyi tanınan ve sevilen insanları mahveder. Tüm ailesini
etkiler, yakınları, sevdikleri incinir. İş hayatı duraklar,
en sonunda kişi çalışamaz hale gelir.
Bağımlılığın ilacı
yoktur. Ancak, hastalık tedavi edilebilir, ilerlemesi durdurulup,
hasta iyileştirilebilir. Uzman denetiminde gerekli tedavi yapıldığında,
bağımlı kişi sağlığına kavuşabilir.
Tedaviye
İhtiyacı Olan Bir Alkoliğe Yardım
Alkolikleri tedaviye
ikna etmek çok kolay bir iş değildir. Onlar yardıma ihtiyaç
duyduklarını belli ettiklerinde, çoğunlukla artık kendileri
için yapabilecekleri hiçbir şey kalmamıştır ve sizin kendileri
için en iyisini düşüneceğinize karar vermişler demektir. Ancak,
bu döneme gelindiğinde, bedensel ve zihinsel olarak, hasta çok
zarar görmüş olabilir.
Alkolik bir yakınınız varsa ve onu hâlâ sevip, hâlâ sağlığını
düşünüyorsanız, onun şişenin dibinde yaşamasını engellemeli
ve mutlaka tedaviye ikna etmelisiniz. Ona profesyonel bir yardım
sunabilmek için gerekli planı yapmak zorundasınız. Bu
anlamda alkolik yakınınıza yardım etmenin en ümit vadeden metodu
“müdahale”dir. Bu metot sizin, kendisi istemese de, ona yardım
etmenizi sağlayacaktır.
Müdahale
Nedir?
Müdahale, alkolik kişiyi,
hastalığını tedavi ettirtmek üzere harekete geçirici bir grup
metodudur. Bu yöntemde hasta, bağımlılığıyla yüzleştirilir.
Bağımlı kişi, aile üyeleri, arkadaşları, doktoru, işvereni,
iş arkadaşları ya da onun bağımlığının kötü etkilerini gözlemlemiş
ya da hissetmiş başka yakınları ile karşılaştırılır. Böylece,
kişi bağımlılığıyla yüzleşir ve onun kendisine ve çevresine
verdiği zararı görür.
Müdahaleden sonra büyük ölçüde hasta profesyonel yardım ihtiyacı
duyar. Müdahalenin temel
mantığı, hasta hangi derecede bağımlı olursa olsun ona anlayacağı
dilde bu durumun anlatılması ve onun tedaviye ikna edilmesidir.
Sevdiği ve saygı duyduğu insanların ona bunu anlatması mutlaka
etkili olacaktır.
Hastanın, bağımlılığını
reddetmesini kırmak için en az iki kişiden oluşan bir grup lazımdır.
Bu grupta hasta üstünde en etkili olan kişi genellikle onun
en saygı duyduğu kişidir. Müdahale
toplantısının yapılmasından önce, profesyonel bir danışmandan
yardım ve fikir almak gereklidir. Eğitimli ve profesyonel bir
danışman hastaya nasıl davranılması gerektiğini anlatacaktır.
Müdahalede Yapılması
ve Yapılmaması Gerekenler
Yapılması
Gerekenler:
- Bağımlı kişiye gerçek ilgi ve
sevgi gösterin
- Bağımlı kişiye alkol probleminin,
hastalığından kaynaklandığını anlatın.
- Nefret, düşmanlık, kötü söz
söyleme, lanetleme, ahlak dersi vermek gibi yaklaşımlardan
uzak durun, onu sevdiğinizi ve ona yardım etmeye çalıştığınızı
unutmayın.
- Hastalığını tedavi etmek için
kullanılabilecek metotlardan bahsedin.
- Bağımlı kişinin davranışlarının
sonuçlarını görmesine yardımcı olun.
- Hastaya bazı önerilerde bulunun
- Bağımlı kişinin yardım kabul
etmesine hazırlıklı olun. Tedavi merkeziyle önceden görüşün,
gerekli ayarlamaları yapın. Böylece harekete geçmesini engelleyecek
bahaneleri ortadan kaldırmış olurusunuz.
- Bağımlı kişinin yardımı reddetmesine
hazırlıklı olun. Hastalığıyla yüzleşmesi hemen olmayabilir.
- Sürekli hastalığının tedavisi
olduğunu, iyileşeceğini söyleyin.
Yapılamaması
Gerekenler:
- Kendi kırgınlıklarını büyütmeyin.
Ne kadar acı çektiğinizi ona anlatabilirsiniz ama, esas olarak
hastanın alkol alışkanlığına odaklanın.
- Hastanın neden bu kadar çok ve sık
içtiğini tartışmak ya da alkolizminin kökenini aramak boş bir
çaba olacaktır. Ona alkolizmin hayatının en büyük problemi olduğunu
göstermek yeterlidir.
- Hasta boş yere söz verse de kabul
edin. Tüm sözleri tedaviyi kabul ettiklerinin işaretidir.
- İkna etmenin anahtarı, gerçekleri
göstermektir, yargılamak değil.
Mutlaka
Bir Danışmandan Yardım Alın
Buradaki öneriler,
size sadece bir fikir vermekten öteye gitmez. Bunu sakın unutmayın.
Eğer alkolik bir yakınınız varsa mutlaka bir uzmanla görüşün.
Onun fikirlerini alın ve hastaya müdahale etmekte ortak çalışın.
Bazen, uzman yardımı almak, zor gelebilir ancak unutmayın, ne
kadar geç kalırsanız, hastalık o kadar ilerleyecektir.